چالاکییەکان

بەشداریکردنی منداڵانی خۆشەویستی پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون لە چالاکییەکی ژینگەییدا. ئەمڕۆ، پڕ لە وزە و هەستی بەرپرسیارێتییەوە، منداڵە چالاکەکانمان هەستان بە هەڵمەتێکی پاککردنەوە بۆ باخچەی تەنیشت کتێبخانەی پێنجوێن و دەورووبەری کتێبخانەکە. ئامانج لەم چالاکییە پەروەردەکردنی ڕۆحی هاوکاری، پاراستنی ژینگە، و دروستکردنی هەستی بەرپرسیارێتییە لەسەر بنەمای پاکوخاویی و خۆشەویستی بۆ شارەکەمان لە دڵی نەوەی نوێدا.

خۆشحاڵین بە کۆتاییهاتنی خولە سەرنجڕاکێش و تایبەت لەسەر ناسینی جۆرەکانی کەسێتی، کە ماوەی ٣ ڕۆژی خایاند و تێیدا پێکەوە گەشتێکی قووڵمان بەرو جیهانی دەروونی مرۆڤ و لایەنە شاراوەکانی کەسێتی ئەنجامدا. سوپاس بۆ بەڕێز مامۆستا ئاراس پێنجوێنی بۆ پێشکەشکردنی ئەم بابەتە نایابە و گواستنەوەی زانیارییە بەنرخەکان بە شێوازێکی زانستی و پراکتیکی. هەروەها دەستخۆشییەکی گەورە ئاراستەی سەرجەم بەشداربووە خۆشەویستەکان دەکەین بۆ ئامادەبوون، دەستەوستان نەبوون و کارپێکردنیان لە درێژایی ئەم ٣ ڕۆژەدا. هیواداریم ئەو زانیارییانەی لەم خولەدا فێربوون، بۆ تێگەیشتنی باشتر خۆیان لە دەوروبەر و کەسانی نزیک لە خۆیان.

خۆشحاڵین کە ئەمڕۆ بە سەرکەوتوویی یەکەم ڕۆژی خولی "ناسینی جۆرەکانی کەسێتی"مان دەستپێکرد. لە جیهانی ئەمڕۆدا، تێگەیشتن لە لایەنە دەروونییەکان و جۆرەکانی کەسێتی یارمەتیمان دەدات پەیوەندییەکی باشتر لەگەڵ خەڵکدا دروست بکەین، لە کەسایەتی خۆمان زیاتر تێبگەین و سەرکەوتووتر بن لە کار و ژیاندا. سوپاس بۆ بەشداریکردنی سەرنجڕاکێشی ئامادەبووان و هیواخواستین ئەم ٣ ڕۆژە ببێتە خاڵی وەرچەرخان و زانیاریی بەسوود پێشکەش بە هەمووان بکات.

بەرواری ٢٦/٧/٢٠٢٦ خۆشحاڵین کە ڕایگەیەنین خوولی بانگدان بە سەرکەوتوویی کۆتایی هات! سوپاس بۆ خوای گەورە و هەموو ئەو بەڕێزانەی لەم خولەدا بەشدارییان کرد و کاتی خۆیان تەرخان کرد بۆ فێربوونی جوانترین و ڕەسەنترین دەنگدان بۆ بانگدان. هیوادارین ئەم دەنگە خۆشانە هەمیشە لە مزگەوتەکان و شوێنە پیرۆزەکاندا بپیچنەوە و دڵەکان ئارام بکەنەوە. دەستخۆشی لە مامۆستا (ئازاد فائق پێنجوێنی) و گشت بەشداربووان دەکەین و هیوای سەرکەوتنی بەردەوامتان بۆ دەخوازین.

پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون بە هاوبەشی یەکێتی ناوەندی هێزی لەشی کوردستان پاڵەوانێتی بۆ هوڵ و یانەکان لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان بۆ (پیاوان) (کراوە) لە یاری (پێنج پرێس)(کلاسیک) ڕێکخست بۆ یەکەمین جار لە قەزای پێنجوێنی سەربرز، پاڵەوانێتیی (٥پرێس) بە سەرکەوتوویی بەڕێوەچوو، کە تێیدا وەرزشکارانی دڵسۆز و چالاکی پێنجوێن و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوە و کێبرکێیەکی سەرنجڕاکێشیان پێشکەش کرد. ئەم چالاکییە وەرزشییە مەزنە بە ئامادەبوونی چەندین کەسایەتیی دیار و بەرپرس ڕازایەوە، لەوانە: بەڕێز قائیمقامی قەزای پێنجوێن، کاک (عدنان کاکە ڕەش) بەشێک لە ئەندامانی بۆردی باڵای پرۆگرامی "پێنجوێن شاری فێربوون" نوێنەری لایەنە سیاسییەکان بەشێک لە بەڕێوەبەر و نوێنەری فەرمانگە حکومییەکان جەماوەر و وەرزشکارانی خۆشەویستی پێنجوێن و ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان سوپاس بۆ هەموو ئەو کەس و لایەنانەی بە ئامادەبوون و هاوکارییان پشتیوانیان بوون بۆ سەرخستنی ئەم پاڵەوانێتییە و برەودان بە ڕەوشی وەرزشی لە ناوچەکەماندا.

خۆشحاڵین بەوەی ئەمڕۆ یەکەم ڕۆژی خولی یەک مانگەی "بازنەی دووی منداڵان"ـمان لە (پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون ) دەست پێکرد. ئامانجمان لەم خولەدا بریتییە لە پێگەیاندنی نەوەیەکی بەتوانا و هاندانیان بۆ فێربوونی بەردەوام لە ژینگەیەکی پڕ لە زانیاری و چالاکیدا. چاوەڕێی مانگێکی پڕ لە دەستکەوت و ئەزموونی نوێ بۆ منداڵە ئازیزەکانمان دەکەین. هیوای سەرکەوتن بۆ هەموو بەشداربووان دەخوازین.

هەموو دەنگێک دەنگە بەڵام هەموو دەنگێک بانگ نییە. بەرواری ١٨/٧/٢٠٢٦ خولی فێربوونی هونەری بانگبێژی هەر ڕۆژ هەزاران دەنگ لە جیهاندا بەرزدەبنەوە؛ دەنگی بازاڕ، ئۆتۆمبێل، ڕاگەیاندن و خەڵک بەڵام لە نێوان ئەو هەموو دەنگانەدا، تەنها یەک دەنگ هەیە کە لە زەوی بەرزدەبێتەوە و بۆ ئاسمان دەچێت؛ ئەویش دەنگی بانگە. بانگدان تەنها خوێندنەوەی چەند وشەیەک نییە؛ بانگدان هونەری گەیاندنی بانگی خودایە. بانگبێژ تەنها دەنگی خۆی ناگەیەنێت، بەڵکو پەیامی خودا دەگەیەنێت. خۆشحاڵین بە ڕاگەیاندنی کردنەوەی خولێکی تایبەت بە هونەری بانگدان، کە تێیدا هەوڵدەدەین بەشداربووان فێری بنەماکانی دەنگ، دڵسۆزی و گەیاندنی دروستی ئەم پەیامە پیرۆزە بکەین. ئێمە لێرەین بۆ ئەوەی فێری ئەوە بین چۆن دەنگمان بکەینە پردێک لە نێوان زەوی و ئاسماندا.

سوپاس بۆ خودای گەورە، بە سەرکەوتوویی و بە کۆمەڵێک دەستکەوتی ناوازەوە کۆتاییمان هێنا بە خولی تایبەتی منداڵان. لەم گەشتە پەروەردەیی و فێرکارییەدا، توانیمان ژینگەیەکی پڕ لە خۆشەویستی و زانیاری بۆ جگەرگۆشەکانمان و چەندین بەهرەی نوێیان تێدا بدۆزینەوە. لەم خولەدا، منداڵە نازدارەکانمان لە چەندین لایەنی جیاوازەوە گەشەیان کرد و ئاشنای ئەم بابەتە گرنگانە بوون: ئاداب و ڕەوشتبەرزی: فێربوونی بەها کۆمەڵایەتییەکان و ڕێزگرتن. نیشتیمان پەروەری: چاندنی تۆوی خۆشەویستی بۆ خاک و نیشتیمان لە دڵیاندا. زمانی کوردی: ئاشنابوون بە جوانی و ڕێنووسی زمانی دایک. بیرکاری: پەرەپێدانی بیرکردنەوەی لۆجیکی و ژمارەیی. وەرزش و چالاکی جەستەیی: گرنگیدان بە تەندروستی و لایەنی جەستەیی منداڵان. وێنەکێشان و هونەر: دەرخستنی خەیاڵ و بەهرە هونەرییەکانیان. ...و چەندین یاری و چالاکی هەمەجۆری پەروەردەیی تر. سوپاس و پێزانین بۆ ستافی مامۆستایان بێگومان هیچ سەرکەوتنێک بەبێ ماندووبوون و دڵسۆزی بەدی نایەت. لێرەوە سوپاس و پێزانینی بێپایانی خۆمان ئاراستەی ستافی دڵسۆز و ماندوونەناسی مامۆستایانمان دەکەین کە وەک دایک و خوشک لەگەڵ منداڵەکاندا بوون و هەموو توانایەکی خۆیان بۆ پێگەیاندنیان بەخشی: مامۆستا زانیار عبداللە سەرپەریشتیاری خول ژیار فاتح فایق سۆلین گۆران طاھر تابان عثمان رحمان شاجوان حسێن احمد مەرزیە یاسین حسین مینا عباس رحيم ئاڤان ڕەحیم ڕەحمان کیژان غەفور محمد سیتا فەرید صدیق میهرەبان عبداللە محمد ژینۆڕەسوڵ حسن سۆزیار عطا مجید ئاسیا حمەشریف حمە کریم هیوای پاشەڕۆژێکی گەش و پڕ لە سەرکەوتن بۆ یەک بە یەکی منداڵە چاوگەشەکانمان دەخوازین و دڵنیاین ئەمانە دەبنە سەرکردە و داهێنەرانی داهاتووی وڵاتەکەمان.

شانازی دەکەین کە لە چوارچێوەی پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون و دوای سەرکەوتنی فێرخوازانمان لە خولی بنەڕەتیی دانانی کارەبای ناوماڵ، ئەمڕۆ هەنگاوێکی کرداریی گەورەمان نا بۆ گۆڕینی زانیارییەکان بۆ خزمەتگوزارییەکی ڕاستەقینە. ئەمڕۆ، بە هاوبەشی لەگەڵ ڕێکخراوی درەو، فێرخوازانی خولەکەمان هەستان بە ئەنجامدانی تەواوی تەئسیساتی کارەبای ماڵێک کە لەلایەن خێرخوازانی خوداناسەوە لە سێبەری ڕێکخراوی درەو بنیاد دەنرێت. ئامانجمان لەم هەنگاوە: پێگەیاندنی نەوەیەکی بەتوانا: ڕەخساندنی دەرفەتی کارکردنی مەیدانی بۆ فێرخوازان تا بە کرداری ئەزموون پەیدا بکەن. هاوکاری و مرۆڤدۆستی: بەخشینی ماندووبوون و زانیاریی گەنجانمان لە پڕۆژەیەکی خێرخوازییدا بۆ هاوکاریکردنی خێزانێکی کەم دەرامەت. سوپاس بۆ هاوبەشمان ڕێکخراوی درەو، سوپاس بۆ خێرخوازانی دڵسۆز، و دەستخۆشی بێپایان بۆ فێرخوازە لێهاتووەکانمان کە سەلماندیان گەنجانی ئێمە سەرمایەی داهاتوون.

براندی تاکەکەسی تەنها پیشاندانی لایەنە درەوشاوەکان نییە، بەڵکو هونەری دروستکردنی پەیوەندییەکی ڕاستەقینەیە لەگەڵ دەوروبەردا. لەم سیمینارەدا بە وردی تیشکمان خستە سەر سێ کۆڵەکەی سەرەکی کە ڕێڕەوی سەرکەوتنی هەر تاکێک دیاری دەکەن: متمانە: چۆن بە ڕاستگۆیی و بەردەوامی، متمانەیەکی پۆڵایین لە دەوری ناو و کارەکەت بنیات بنێیت؟ ڕەخنەگرتن: چۆن ڕەخنە بنیاتنەرەکان بکەیتە هەوێنی گەشەکردن و بەربەستەکان ببڕیت؟ کاروباری سەرنەکەوتوو: چۆن لە شکست و ئەزموونە ناکامەکانەوە فێربیت و بیانکەیتە پردێک بۆ گەیشتن بە لوتکە؟ سوپاس بۆ ئامادەبوونی یەک بە یەکی بەشداربووان کە بە سەرنج و ڕاوێژەکانیان سیمینارەکەیان دەوڵەمەندتر کرد.

سیمینارێکی تەندروستی تایبەتمان بەڕێوەچوو بۆ بەشی منداڵانی پرۆگرام کە تێیدا بە شێوازێکی سەرنجڕاکێش و هاندەر باسی گرنگترین بنەما تەندروستییەکانی ڕۆژانەمان کرد: تەوەرە سەرەکییەکانی سیمینارەکە: خاوێن ڕاگرتنی ددانەکان : چۆنیەتی شۆردنی ددانەکان بە دروستی و پاراستنیان لە کلۆربوون. گرنگی زوو خەوتن : کاریگەری خەوی ڕێک و پێشوەختە لەسەر تەرکیز، زیرەکی و گەشەی جەستەیی منداڵ. خووی تەندروستی ڕۆژانە : چەندین ڕێنمایی گرنگ بۆ پاراستنی وزە و تەندروستی گشتیان منداڵە چاوگەشەکانمان لەم تەمەنەدا زیاتر پێویستیان بە فێربوونی بەردەوام هەیە، بۆیە لە ڕێگەی ئەم سیمینارەوە هەوڵماندا ئەو هۆشیارییەیان پێ بدەین کە ببێتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانەیان. لە کۆتایدا زۆر سوپاس بۆ خاتوو(گوڵان کمال) ڕاهێنەری بەشی تەندروستی پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون.

دوای ٦ ڕۆژ لە مهشق و ڕاهێنانی چڕ و پڕ، توانیمان خولی فێربوونی کارەبا بە سەرکەوتوویی بگەیەنینە کۆتایی. سوپاس بۆ ماندووبوونی مامۆستای بەڕێز (ئاریان عمر) هیوای سەرکەوتنی بەردەوام بۆ سەرجەم بەشداربووان. هیوادارین توانیبێتمان زانیاری بەسوود و کرداریتان پێشکەش بکەین.

لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەکان بۆ پێگەیاندنی کادیری لێهاتوو و ڕەخساندنی دەرفەتی کار بۆ لاوان، پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون خولێکی تایبەت و زانستی لەژێر ناونیشانی فێربوون و بناغەی کارەبای باڵەخانە و ماڵان ڕادەگەیەنێت. خولەکە بە شێوازێکی زانستی و پراکتیکی بەڕێوەدەچێت، بە ئامانجی ئەوەی بەشداربووان دوای تەواوکردنی ڕاهێنانەکان، بە توانستێکی بەرزەوە و ڕاستەوخۆ بچنە نێو بازاڕی کارەوە. پڕۆسەی ڕاهێنان و وانەوتنەوەش لەلایەن ستافێکی شارەزا و پسپۆڕەوە بەڕێوەدەبرێت: سەرپەرشتیاری گشتی: ئەندازیار عەلی ئەسغەر مامۆستای خول: م. ئاریان عومەر ئەم دەستپێشخەرییە هەنگاوێکی کردارییە بەرەو بەرزکردنەوەی ئاستی پیشەیی گەنجانی ناوچەکە و ئامادەکردنیان بۆ بەدەستهێنانی هەلی کاری گونجاو لە کەرتی تەکنیکی و کارەبادا.

بە سەرکەوتوویی و دوای ١٥ ڕۆژی پڕ لە فێربوون و داهێنان، خولی فێربوونی درومانی خانمان کۆتایی پێهات. سوپاس و پێزانینێکی بێپایان بۆ ماندووبوون و دڵسۆزی مامۆستایانی بەڕێز و لێهاتوو کە خەمخۆرانە زانیاری و ئەزموونی خۆیان بەخشییە بەشداربووان: م. نەعیمە محمد رسول م. شەیما احمد فاظل م. شادومان عطا محمد دەستخۆشی لە سەرجەم ئەو خانمانە دەکەین کە بەشدارییان کرد، هیوادارین ئەم خولە سەرەتایەک بێت بۆ سەرکەوتنی گەورەتر و چوونە ناو بازاڕی کارەوە. مایەی شانازییە کە دەبینین خانمان بەرەو سەربەخۆیی ئابووری و پەرەپێدانی بەھرەکانیان هەنگاو دەنێن.

لەپێناو پاراستنی تاکەکانی کۆمەڵگە و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو مەترسییانەی هەڕەشە لە داهاتووی گەنجانمان دەکەن، تۆڕی هیومان بۆ تەندروستی و کاری مرۆیی مێزگردێکی تایبەت و هەمەلایەنی ڕێکخست لەسەر بابەتی "بەرەنگاربوونەوەی مادەیه ی هۆشبەر، بە هاوبەشی لەگەڵ پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون ئەم مێزگردە بە بەشداری و ئامادەبوونی هێز و لایەنە کاریگەرەکانی کۆمەڵگە بەڕێوەچوو، بۆ ئەوەی لە سەرجەم ڕەهەندەکانەوە تیشک بخرێتە سەر ئەم دیاردەیە: مامۆستای ئاینی: بۆ خستنەڕووی ڕۆڵی بەها ئاینی و ئەخلاقییەکان لە پاراستنی خێزان. نوێنەرانی هێزەکانی ناوخۆ: بۆ تاوتوێکردنی ڕێکارە ئەمنییەکان و هێڵەکانی بەرگری لەم مەترسییە. نوێنەرانی کەرتی تەندروستی: بۆ ڕوونکردنەوەی زیانە کوشندە جەستەیی و دەروونییەکانی ماددەی هۆشبەر و ڕێگاکانی چارەسەر. نوێنەرانی کەرتی پەروەردە: بۆ جەختکردنەوە لەسەر هۆشیارکردنەوەی قوتابییان و نەوەی نوێ لە ناوەندەکانی خوێندن. ڕێکخراوی ملەکەوە بۆ پاراستنی ژینگە: بۆ گفتوگۆکردن لەسەر دروستکردنی ژینگەیەکی تەندروست و گونجاو بۆ مرۆڤەکان. شارەزایان و پسپۆڕانی یاسایی: بۆ شیکردنەوەی یاساکان و چۆنیەتی جێبەجێکردنی سزاکان بەسەر بازرگانان و سەرپێچییکاراندا. کارکردنی بەکۆمەڵ و هەماهەنگی نێوان لایەنە ئاینی، ئەمنی، تەندروستی، پەروەردەیی، یاسایی و ڕێکخراوەییەکان، تاکە ڕێگایە بۆ بنبڕکردنی ئەم دۆخە و بنیاتنانی داهاتوویەکی گەشتر.