چالاکییەکان

سیمینارێکی تایبەت بە پاراستنی گیا بەهارییەکان لە پێنجوێن بەڕێوەچوو ​پێنجوێن - ئەمڕۆ سێشەممە (١٧ی ئازاری ٢٠٢٦)، لەپێشوازی وەرزی بەهاردا سیمینارێکی هۆشیاریی ژینگەیی لەژێر ناونیشانی "چۆن پارێزگاری لە گیا بەهاری و خۆراکییەکان بکەین؟" لە هۆڵی پڕۆگرامی (پێنجوێن شاری فێربوون) لە کتێبخانەی گشتیی شارۆچکەکە بەڕێوەچوو. ​ئەم چالاکییە کە بە هەماهەنگی لە نێوان پڕۆگرامی "پێنجوێن شاری فێربوون" و "ڕێکخراوی ملەکەوە بۆ پاراستنی ژینگە" ڕێکخرابوو، لەلایەن ڕێبوار کەمال، سەرۆکی ڕێکخراوی ملەکەوە پێشکەش کرا. ​لە سیمینارەکەدا تیشک خرایە سەر گرنگیی بەکارهێنانی زانستییانەی گیا بەهارییەکان و ڕێگریکردن لە هەڵکێشانی ڕەگی ئەو گیایانەی کە سەرچاوەیەکی گرنگی خۆراکی و ئابوورین بۆ دانیشتووانی سنوورەکە. بەهۆی دەوڵەمەندیی کوێستانەکانی پێنجوێن بە ڕووەکی دەگمەن، چالاکییەکە جەختی لە چەند خاڵێکی سەرەکی کردەوە: ​بڵاوکردنەوەی کولتووری دروستی لێکردنەوەی گیاکان. ​پاراستنی فرەچەشنیی زیندەیی لە کوێستانەکاندا. ​هۆشیارکردنەوەی هاوڵاتیان لە مەترسیی لەناوچوونی ئەم سامانە نەتەوەییە. ​سیمینارەکە بە ئامادەبوونی ژمارەیەک لە دۆستانی ژینگە و هاوڵاتیانی ناوچەکە بەڕێوەچوو، بە ئامانجی ئەوەی پێکەوە کار بۆ پاراستنی ژینگەی پێنجوێن بکرێت.

پێنجوێن/گوندی کواوا - لە بەیانی ئەمڕۆ، هەینی ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥، گەورەترین هەرەوەزی چاندنی بەڕوو لە پێنجوێن بەڕێوەچوو، کە بەشێک بوو لە چالاکییەکی هاوبەشی کۆمەڵێک ڕێکخرا و چالاکوانانی ژینگەی و پڕۆگرامی "پێنجوێن، شاری فێربوون و ژینگەدۆستان" لە ساڵی حەوتەمیدا. چالاکییەکە کە لە کاتژمێر ٩:٣٠ی سەرلەبەیانی لە گوندی کواوا بەسەردانی ماڵی شەیدانی ژینگە و ژیان (بێستون عبداللە و ئالان یوسف) دەستی پێکرد، ئەم هەڵمەتە بە ئامانجی پاراستنی سروشت و ژیانەوەی داری زاگرۆس ئەنجامدرا. ژمارەیەکی زۆر لە هاوڵاتیان و چالاکوانانی ژینگەپارێز بەشداری ئەم هەرەوەزە کردووە. وەک هەنگاوێکی گرنگ بۆ پاراستنی ژینگە و بنیادنانی داهاتوویەکی سەوزتر لەلایەن بەڕێوەبەرانی ئەم چالاکییەوە پێشکەش کرا، کە جەخت لەسەر گرنگی چاندنی دار و پاراستنی سروشتی نیشتیمان دەکاتەوە. شوێن:گوندی کواوا، پێنجوێن بەروار: ١٩/١٢/٢٠٢٥

گروپی درەخت لە پێنجوێن، لە چالاکی وەرزی پاییزەی ئەمساڵیدا، هەستا بە هاوردەکردنی 3000 نەمامی تووی موتوربەکراوی ناوازە بۆ پێنجوێن. کە 1000 نەمامیان بێ بەرامبەر بەسەر هاوڵاتیاندا دابەش کرا و، بڕیار وایە گروپی درەخت خۆیان 2000 نەمامەکەی تر لە شەقامە گشتییەکانی دەری شاردا بنێژن. سوپاس بۆ بەرپرسانی دەروازەی باشماخ، بۆ شۆفێری بارهەڵگرەکان مەرزەکە، بۆ هەر دۆستێک کە لێرە و لە کوردستانی رۆژهەڵات کارئاسانیان بۆ کردین.

لە پێناو جوانتر کردنی ژینگەی سنوری پێنجوێن، وە لە پێناو ناو و ناوبانگی پێنجوێن شاری فێربووندا، گروپی درەخت، هەڵدەستین بە هاوردەکردنی ژمارەیەک نەمامی تووی موتوربەکراو، بۆ جادە گشتییەکانی پێنجوێن و ئەمساڵیش ژمارەیەک لەو نەمامانە بێ بەرامبەر، بەسەر هاوڵاتیاندا دابەش دەکەین، بە پێی ئەم مەرجانەی خوارەوە: 1- کەسی خوازیار، ناوی سیانی خۆیمان بداتێ، لەگەڵ ژمارەی مۆبایل و ئەو شوێنەی نەمامەکەی لێ دەنێژێت. 2- کەسی خوازیار لە نەمامێک، تا دوو نەمام زیاتری نادرێتێ. 3- ئەو کەسە بەڵێن بدات، لە زووترین کاتدا نەمامەکە بنێژێت و خزمەت و چاودێریکردنی بە ئەستۆ بگرێت. 4- لە سەعات 9 ی ڕۆژی 5شەمە11/27 ەوە، پەیوەندی هاوڵاتیان وەردەگرین بۆ وەرگرتنی نەمام، تا سەعات 11ی رۆژی هەینی 11/28 لە ڕێی ئەم دوو ژمارە مۆبایلەی م. مەلا غەریبەوە: 07501119797 07732119797

چیرۆکی سەرکەوتنێکی ئیلهامبەخش پێنجوێن ناحیەی ناڵپارێز ١٨-١١-٢٠٢٥ لە دڵی گوندی (گوڵانی سەروو)ی ناحیەی ناڵپارێز، گەنجێک توانی بە خەون و پێداگرییەکەی، چیرۆکێکی سەرکەوتنی نوێ بنووسێت کە ئەمڕۆ بووە سەرچاوەی ئیلهام بۆ هاوتەمەنەکانی. لە بێدەنگیەوە بۆ دەنگی بەرز: (گەشتی (هەستیار ڕزگار دەستپێدەکات. هەستیار ڕزگار ، گەنجێکی تەمەن ١٧ ساڵان، ئەو پێشتر ئەم کەسە نەبوو کە ئەمڕۆ لەسەر شانۆی هۆڵی کتێبخانەی قوتابخانەکەی وەستاوە. بەڵکو ئەو تەنانەت چەند مانگێک لەمەوبەر، نەیدەتوانی بە ئاسایی لەبەردەم چەند کەسێکدا قسە بکات. بەڵام ئەمڕۆ، بە دڵنیاییەکی سەرسوڕهێنەرەوە، یەکەم سیمیناری خۆی پێشکەشی دەیان خوێندکاری چاوەڕوان و تامەزرۆ دەکات. ئەم گۆڕانکارییەش بەرهەمی بەشداریکردنی بەردەوامی ئەو بووە لە زیاتر لە ١٠ چالاکی و خول و سیمیناری پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون - پڕۆگرامێک کە نەک تەنها زانیاری دەبەخشێت و بەس، بەڵکو گەنجان دەگۆڕێت بۆ باشتر. ئەوەی سیمیناری هەستیار تایبەت دەکات، ئەوە نییە کە چی دەڵێت، بەڵکو بۆ کێ و بە کێی دەیڵێت. ئەو وەک وەفایەک دەستپێکی سیمینارەکەی تەرخان کردووە بۆ یادی دوو قارەمانی نەمر: شەهید بێستون عەبدوڵا و شەهید ئالان یوسف. بە دەنگێکی پڕ لە هەستەوە، دەستی بە سیمینارەکە کرد و گوتی: "ئەمڕۆ من لێرە نیم تەنها بۆ ئەوەی باس لە ژینگە بکەم، بەڵکو بۆ ئەوەی نابێت ئەو کەسانە لەبیر بکەین کە ژیانیان بۆ ئەم سروشتە جوانە بەخت کرد. ئەوان نەمردوون، هەرگیز "ژینگەدۆستانی ڕاستەقینە نامرن، جیاوازییەک دروستدەکەن کە بۆ نەوەکان دەمێنێتەوە." کاتێک ووشەکان دەبن بە چالاکی ناوەڕۆکی سیمیناری هەستیار ساکار نەبوو - ئەو زیانگەیاندنی کەرەستە و پاشماوە لەکارکەوتووەکان بە شێوەیەکی ڕوون و لێهاتوو ڕوونکردەوە. بە هێنانی بەڵگە و پاتری لەکارکەوتوو وەک نموونە، گەنجەکان ئاگادار دەکاتەوەلە پیسبوونی ژینگە لەڕێگەی ئەم کەرەستە لەکارکەوتوانەوە کە نموونەیەکی بچوکی تێکدانی ژینگەن لەنێو چەندان نموونەی دیکەی ژیانی ڕۆژانە . هۆڵی کتێبخانەی دواناوەندی ناڵپارێز ئەمڕۆ شایەتی ڕووداوێکی تایبەت بوو. خوێندکارانی قوتابخانەکانی ناوچەکە بە چڕی و سەرنجێکی بێ وێنە گوێیان لە گەنجە سەرکەوتووەکە گرت. لەکۆتاییدا سوپاسی هەستیار ڕزگاریانکرد لەپای پێشکەشکردنی ئەم سیمینارە سوپاسگوزاری لە ناو دڵسۆزی پێنجوێن شاری فێربوون سوپاسی تایبەت بۆ: بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی قەزای پێنجوێن بەڕێوەبەر و مامۆستایانی قوتابخانەی ناڵپارێز بۆ ئامادەکردنی زەمینە و هاندانی خوێندکاران هەموو ئەو کەسانەی کە باوەڕیان بە توانای گەنجانی ئەم ناوچەیە هەیە پێنجوێن شاری فێربوون: لە کوێوە هاتووە، بۆ کوێ دەچێت؟ پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون تەنها پڕۆگرامێکی ساکار نییە - ئەم پڕۆگرامە هەوڵێکی گرنگە و دەیەوێت دەیان گەنجی وەک هەستیار دروست بکات. بە پێشکەشکردنی چالاکی و خول و سیمیناری جۆراوجۆر لە بوارە جیاوازەکاندا، ئەم پڕۆگرامە هەوڵدەدات گەنجانی ناوچە لاوەکییەکان نەک تەنها فێر بکات، بەڵکو بیانگۆڕێت بە گۆڕەرانی کۆمەڵگا. پەیامێک بۆ هەموو گەنجێک چیرۆکی هەستیار ڕزگار بەڵگەیەکی زیندووە لەسەر ئەوەی کە سەرچاوە، زیرەکی سروشتی نییە - بەڵکو هەوڵ وخەباتە. ئەگەر تۆش گەنجێکی خاوەن خەونی، یان هەست دەکەیت تواناکانت سنووردارن ، ئەوا با ئەم چیرۆکە ببێتە ئیلهامێک بۆت: "هەرگیز درەنگ نییە بۆ دەستپێکردن. بچووکترین هەنگاو دەتوانێت ببێتە گەشتێکی مەزن." ڕێز و سەرکەوتنی زیاتر بۆ هەستیار ڕزگار و هەموو گەنجانی پێنجوێن کە هیوا و بەردەوامی بۆ ئاکامێکی باشتر دروست دەکەن! --------------------

لەپاش ئەوەی پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون بەهاوبەشی ڕێکخراوی ملەکەوە و بەڕێز دکتۆر محمدخانی، بڕی ١٠ ئامێری گڕکپی بەخشیە ڕێکخراوی چرۆ بۆ پاراستنی ژینگە لە شاری ڕوانسەری ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لەپای ئەم کارە ڕێکخراوی چرۆ سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ بەڕێوەبەرانی پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون دەربڕی بەهۆی ئەم پاڵپشتییە گرنگەوە کە هەنگاوێکی بەنرخە بۆ پاراستنی ژینگەی ناوچەکە.

٤٤ ئامێری ئاگر کوژێنەوە دەدرێتە ٤٤ گوندی شارۆچکەی پێنجوێن. پێنجوێن- لە چوارچێوەی هەوڵەکانی پاراستنی ژینگە و بەرگری لە سووتانی دارستان و پاوانی ناوچەکە، ژمارەیەک گوندی شارۆچکەی پێنجوێن بە ٤٤ ئامێری ئاگرکوژێنەوە خەڵات کران. ئەم دابەشکردنە لە چوارچێوەی چالاکییەکی هاوبەشی ژینگەییدا ئەنجام درا کە بە سپۆنسەری پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوو و هاوبەشی ڕێکخراوی ملەکەوە بۆ پاراستنی ژینگە ڕێکخرا. مەبەستی سەرەکی: پێشگرتن لە ئاگرکەوتنەوە ئامانجی ئەم هەڵمەتە بریتییە لە: - پاراستنی ژینگە لە مەترسی ئاگرکەوتنەوە. - بەهێزکردنی تواناکانی گوندنشینان بۆ کاردانەوەی خێرا. - کوژانەوەی هەر حاڵەتێکی ئاگرکەوتنەوە لەلایەن خودی گوندنشینانەوە. پشتگیری فێرکاری و ڕێکخراوەیی: ئەم هەنگاوە گرنگە بەشێک لە ستراتێژی پاراستنی ژینگە کە لەلایەن پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوو و ڕێکخراوی ملەکەوە پشتگیری دەکرێت، بەمەبەستی دروستکردنی سیستەمێکی بەرگری لە خۆماڵی لە دژی مەترسی ئاگرکەوتنەوە. ئەم هەوڵە نموونەیەکی باشە لە کارە کۆمەڵایەتییەکانی پاراستنی ژینگە و بەشداری خەڵکی ناوچە لە چارەسەرکردنی کێشەکانی خۆیان. ڤیدیۆی هەڵمەتی بەخشینی ٤٤ ئامێری ئاگرکوژاندنەوە

باخچەی منداڵانی پێنجوێن لە ڕۆژی ژینگەدا هەڵسا بە ئەنجامدانی چالاکییەکی ژینگەیی بۆ منداڵە چاوگەشەکانی باخچەکە بە بانگێشتی پرۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون و ڕێکخراوی ملەکەوە بۆ پاراستنی ژینگە، کە لە چالاکیەکەدا باسی گرنگی ژینگە و پاک ڕاگرتنی و سەوزکردنی کرا،لەهەمان کاتدا ناشتنی نەمام لەبەر چاوی منداڵە کاندا و ناشتنی نەمام بە دەستی منداڵان ئەنجام درا. زۆر سوپاس بۆ باخچەی مندالانی پێنجوێن هیوادارین ئەم جۆرە چالاکیانە پەرەی پێبدرێت.

لە چوارچێوەی کار و چالاکییە ژینگەیی و کشتوكاڵییەکانی پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون و بەڕەچاوکردنی پێگەی کشتوکاڵی شارۆچکەی پێنجوێن و دەورووبەری لە ناحییەی ناڵپارێز سیمینارێک لەژێر ناونیشانی (پاراستنی ژینگە ،گەشەی کشتوکاڵ ،بناغەی داهاتوویەکی تەندروست) بۆ بەڕێز دکتۆر محمدخانی ئەندامی بۆردی باڵای پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون و مامۆستای زانکۆ رێکخرا، بەمەبەستی باسکردن لە چارەسەرە نوێیەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی کێشە ژینگەییەکان و بەرزکردنەوەی ئاستی بەرهەمی کشتوکاڵ بە شێوەیەکی بەردەوام. زۆر سوپاسی کاک (هێمن ابراهیم) قائیمقامی قەزای پێنجوێن کە زۆر هاوکار و هەماهەنگ بووە لەم چالاکیەماندا.

لە چوارچێوەی کاروچالاکییەکانی پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون ئەمڕۆ ڕێکەوتی ١٠-٤-٢٠٢٥ پێنج شەممە، بەمەبەستی پەرەپێدان و خزمەتی کەرتی کشتوکاڵ بەگشتی و بە تایبەت خزمەتکردن بە جوتیاران و کەرتی کشتووکاڵ لە شارۆچکەی پێنجوێن، سیمینارێک بە ناونیشانی (پاراستنی خاک، پاراستنی ژیانە!)پێشکەشی ئامادەبووانکرا لەم سیمینارەدا کە ژمارەیک جوتیار و کەسایەتی و دانیشتووی شارۆچکەی پێنجوێن ئامادەبوون تیشک خرایە سەر ئەوەی "چۆن بتوانین لە ڕێگەی پاراستنی خاکەوە تام و بۆنی سروشتی بگێڕینەوە بۆ خۆراکەکانمان"، لە لایەن بەڕێز 🪪 م. مسلم سلێمان، خوێندکاری دکتۆرا (پسپۆڕی بەپیتی خاک و پەینەکان)، پێشکەشکرا.

ئەمڕۆ ٥ شەممە ٢٠٢٥/٤/٣ گروپی نەمام لە پێنجوێن هەستا بە هەڵمەتی بەهارە بۆ دەردانی چاڵی نەمامەکانی ڕێگای پێنجوێن-گەرمک-هۆمەرەسێنان. بەمەبەستی ئامادەکردنیان بۆ وەرزی ئاودان کە بڕیارە لە مانگی ٥ دا دەست پێ بکات. شایانای باسە لەم هەڵمەتەدا ٣٠ کەسی خۆبەخش بەشداریان تێدا کردوو نانی نیوەڕۆیان بۆ ئامادەکردە کرابوو لە لایەن خۆبەخشێکەوە. نیشتمان ئاوەدان بێ و ژینگە دۆستان لە شیان ساغ بێت.

بەسپۆنسەری پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون و بە هاوبەشی ڕێکخراوی ملەکەوە بۆ پاراستنی ژینگە کولانەیەکی گەورە بۆ باڵندەکان، بەتایبەت کۆتری کێوی، لەسەر بینای فەرمانگەیەک لە پێنجوێن بەبڕی تێچووی (٢.١٧٢.٠٠٠) دینار دروستکراوە. ئەم هاوبەشییە هەنگاوێکی گرنگ و کاریگەرە بۆ پاراستن و چاودێریکردنی باڵندە سروشتیەکانی ناوچەکە. پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون و ڕێکخراوی ملەکەوە پێکەوە کاریان کردووە بۆ دیزاین و دروستکردنی ئەم کولانەیە. کولانەکە بە شێوەیەکی تایبەت و پیشەیی دیزاین کراوە بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی گونجاو بۆ نیشتەجێبوون و زاوزێی کۆتری کێوی. ئەمە یارمەتی دەدات بۆ پاراستنی ئەم جۆرە باڵندانە کە لە مەترسی کەمبوونەوە و لەناوچووندان. بەرپرسانی پڕۆژەکە ئاماژە دەدەن کە ئەم هەنگاوە بەشێکە لە هەوڵەکانی پاراستنی جۆراوجۆری سروشتی و ژینگەیی لە شاری پێنجوێن، کە دەرخەری هاوکاری و گرنگیدان بە پاراستنی ژینگەی

لە چوارچێوەی چالاکییەکانی پڕۆگرامی پێنجوێن شاری فێربوون، بەهۆی گرنگی و کەشەسەندنی کەرتی کشتوکاڵ لە شارۆچکەی پێنجوێن، ڕێکەوتی ١٤-١-٢٠٢٥ سیمینارێکی گرنگ لەژێر ناونیشانی "کشتوکاڵی بەردەوام: بەرپرسیارێتییەک بۆ نەوەکانی داهاتوو" لەلایەن دکتۆر محمدخانییەوە پێشکەشکرا. لە سیمینارەکەدا تیشک خرایە سەر گرنگی پاراستنی سەرچاوە سروشتییەکان و گەشەپێدانی شێوازی کشتوکاڵی هاوچەرخ کە لەگەڵ ژینگەدا دەگونجێت، پاشان جەخت لەسەر ئەوە کرایەوە کە کشتوکاڵی بەردەوام تەنها پرسێکی ئابووری نییە، بەڵکو بەرپرسیارێتییەکی گەورەیە بۆ پاراستنی ژینگە و دابینکردنی ئاسایشی خۆراک بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم سیمینارە بەشێکە لە هەوڵەکانی پڕۆگرامی پێنجوێن بۆ بڵاوکردنەوەی هۆشیاری و زانیاری پێویست دەربارەی گرنگترین پرسە هاوچەرخەکان، ئامادەبوونی جوتیاران و پسپۆڕانی بواری کشتوکاڵ، و چەندین کەسایەتییەی دیکەی ناوچەکە دەرفەتێکی باشی ڕەخساند بۆ ئاڵوگۆڕی زانیاری و ئەزموونەکان. ئەم کۆبوونەوەیە بووە پردێک لە نێوان زانستی ئەکادیمی و ئەزموونی کردەیی جوتیارانی ناوچەکە، کە دەتوانێت کاریگەری ئەرێنی لەسەر گەشەپێدانی کەرتی کشتوکاڵی لە ناوچەکەدا هەبێت.

ئەمڕۆ بەرواری ١٧/١١/٢٠٢٤ گروپی درەخت لەپێنجوێن بەهاوکاری شارەوانی پێنجوێن ،بەشێوەیەکی زانستنی خولێکی دووکاتژمێریان کردەوە سەبارەت بە هەڵپاچینی درەخت، بە ئامادەبوونی بەڕێز (هێمن ابراهیم )قایمقامی پێنجوێن و ئەندامانی گروپی درەخت.

بەرواری ٨/١١/٢٠٢٤ کۆبوونەوەی گروپی (نەمام) لە کتێبخانەی گشتی پێنجوێن ئەنجام درابەئامادەبوونی بەشێکی زۆر لەئەندامانی خۆبەخشی گروپی نەمام. لەکۆبوونەوەکەدا ،ڕاپۆرتی ساڵانەی گروپەکە خوێندرایە وە کە کار ی ئەندامانی خۆبەخشی دڵسۆز بەرز نرخێنرا و هەڵمەتی چاندنی نەمام و چاودێری کردنی نەمامەکان بە ووردی باس کرا وەپلانی ساڵی ئایندەش تێدا خرایەڕوو،شایانی باسە بەڕێزان(کاک حاجی حەبیب و کاک زانا ڕەحمان)ئامادەی کۆبوونەوەکەبوون.